De kwestie pollepel

Soms zijn er kwesties die je blijven achtervolgen, al moet ik in dit geval bekennen dat ik het waarschijnlijk ben die de kwestie achtervolgt. Het gaat om de pollepel. Iedereen kent dit nuttige attribuut uit de keuken, maar een jaar of twintig geleden kwam ik erachter dat de ene pollepel de andere niet is.

Ik was als keukenhulpje mee op een zeilkamp en een van de koks vroeg me hem een pollepel aan te geven. Zo gezegd, zo gedaan. ‘Dat is geen pollepel,’ was zijn reactie. ‘Dat is wel een pollepel,’ was mijn repliek. Eerlijk gezegd dacht ik dat ik in de maling werd genomen, maar toen ik later over het voorval vertelde, bleek mijn gesprekspartner het eens te zijn met de kok. Verwarring alom.

Zoen-/kuskaart

Ik begon een onderzoek: zou het wellicht zo kunnen zijn dat het gebruik van de term ‘pollepel’ regiogebonden was? Ik had tijdens mijn studie inmiddels geleerd over de zoen-/kuskaart van Jo Daan. Dat zou een goede verklaring kunnen zijn. Nee dus. Zelfs binnen mijn familie bleken de meningen uiteen te lopen. Het (etymologisch) woordenboek (‘lepel met lange steel’) gaf ook al geen uitsluitsel.

Ik liet de kwestie een poos rusten, maar toen ik jaren later aan de slag ging bij de Taalunie, vroeg ik mijn collega’s toch ook even naar hun mening. ‘Het kan allebei,’ was hun niet zo heel bevredigende antwoord.

Stem van het volk

Ik heb de hoop opgegeven ooit definitief uitsluitsel te krijgen, maar ben nu toch benieuwd of ik tot de minderheid of meerderheid behoor. Wat is volgens jullie een pollepel? (Overigens: de poll pusht wel allerlei social media, maar het is niet verplicht om te delen hoor!)

 

Update 19-9-2013

Gisteren overleed Johannes van Dam, met wie we het eigenlijk niet oneens mogen zijn natuurlijk. Kookjuf Edith wees me op een artikel van Onze Taal (helemaal gemist destijds!!) waarin Van Dam de kwestie pollepel ook aankaart. Mijn onderzoekje is met momenteel n=40 natuurlijk nog niet zo heel representatief, maar met 75% lijkt de houten lepel het toch te winnen van de soeplepel. Hoe zwaar zou de stem van Van Dam moeten wegen?

14 Reacties De kwestie pollepel

  1. Pingback: elroco » Blog Archive Belangrijke, nuttige, handige en leuke plugins voor je Wordpress-site » elroco

  2. Pingback: Rendang uit de Crock-Pot - Liesjelogthet

  3. Pingback: Recept: Hasselback aardappelen - Liesjelogthet

  4. Guido Bernsdorff

    Heb op soeplepel geklikt, maar met een slecht geweten. Want de vraagstelling van de peiling is misleidend.
    Een pollepel is een grote lepel waarmee je soep uit de terrine op het bord schept. Miischien was ie lang geleden van hout, maar tegenwoordig is ie haast altijd van metaal.
    Een soeplepel is een lepel waarmee je de soep uit je bord naar je mond brengt. In Schotland meestal een bolsegment, op het Europese vasteland een eisegment.
    En een houten lepel is … een houten lepel. Hij dient meestal om in de soep of in de pap te roeren. Je kunt er ook de kat een opvoedkundige tik mee geven. Maar niet te hard, en niet als de dierenbescherming het ziet.

    Antwoord
  5. Hanneke

    Ik heb geleerd dat je met een pollepel soep opschept. En dat pollepel komt van pot-lepel, een lepel met een potvormig uiteinde, zodat je er soep mee kunt scheppen. Een houten lepel waarmee je in de pan roert heet gewoon ‘houten lepel’.

    Antwoord
  6. Vincent

    Volgens Wikipedia.nl is de benaming geldig voor beide modellen.
    Ik wil nu eigenlijk ook wel weten wat nu wat is

    Antwoord
  7. Matjan Tutul

    Misschien is het per regio verschillend? Ben als Nederlands kind opgegroeid in Antwerpen en herinner me dat een ‘pollepel’ daar werd gebruikt om soep op te scheppen. Van de dienstboden en op school leerden we de Vlaamse termen, onze ouders corrigeerden ons dan. Het was soms best moeilijk, ook al omdat de Vlamingen ‘soeplepel’ gebruikten voor wat wij een eetlepel noemden. Intussen heb ik ook in Nederland de soeplepel wel pollepel horen noemen. Het zou me niet verbazen als dat vooral Brabants zou zijn.

    Antwoord
  8. Martijn Coppoolse

    Mijn grootmoeder had een mooie houten lepel, waarmee ze in de soep roerde én ermee soep kon opscheppen. Dat noemde ze een pollepel. Ik heb zelf aangenomen dat het om een soeplepel ging. 🙂

    Antwoord
  9. Berna

    Wat ik me afvraag is: hoe noemen mensen die een soeplepel een pollepel noemen, zo’n houten ding waarmee je in de pan roert?

    Antwoord
  10. Benny Bielen

    Ik denk er zo over: Ethymologisch is een pol-lepel de vervorming van pot-lepel. De grote (houten) lepel om in de pot te roeren, dus.
    Ook al heeft hij nu veelal een andere betekenis, nl. de lepel om de soep op te scheppen.

    Antwoord

Laat wat van je horen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Antispamcontrole Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.